Slachtoffer

     
     

Iedereen kan het slachtoffer van een stalker worden. De groep van stalkingslachtoffers is een heterogene groep. Toch vinden we het belangrijk een aantal kenmerken van slachtoffers te vermelden, zodat het mogelijk wordt een slachtoffer te plaatsen binnen de groep van slachtoffers. Om een slachtoffer efficiënt te kunnen benaderen is het immers belangrijk ons een inzicht te verwerven over de kenmerken en de leefwereld van het slachtoffer. Dit is nodig om een juiste inschatting te kunnen maken van de objectieve en subjectieve onveiligheid waarin een bepaald slachtoffer zich bevindt.

Indeling

Het is misschien een beetje oneerbiedig slachtoffers te willen indelen, maar we maken toch graag een onderscheid tussen twee voorname groepen:

    het lethargische type
    het agressieve type

Beide types tellen ongeveer evenveel slachtoffers. Er is ook geen strikte scheiding tussen beide types. Het slachtoffer kan evolueren van het ene naar het andere type en dit in beide richtingen. Bij slachtoffers die gedurende meerdere jaren gestalkt worden, komt het immers vaak voor dat woede en wanhoop elkaar afwisselen.

    Het lethargische type

Dit slachtoffer is moe getergd door de stalker. Hij/zij kan zich fysiek en/of psychisch niet langer verzetten tegen de dader. Deze slachtoffers ondergaan de talloze pesterijen, bedreigingen en/of mishandelingen van de dader zonder dat zij in staat zijn zich hiertegen te verzetten. De slachtoffers worden dan ook vaak geconfronteerd met diverse lichamelijke klachten zoals maagzweer, spierpijnen, hartaandoeningen, epileptische aanvallen ,…. Veel van deze slachtoffers geraken dan ook in een depressie, waar zij nog zeer moeilijk uitgeraken. Zelfmoordpogingen om aan de gruwel die de dader hun aandoet te kunnen ontsnappen, komen dan ook in deze categorie vaak voor.

    Het agressieve type

Dit slachtoffer is de pesterijen grondig beu. Hij/zij beschikt echter nog over de vechtlust om iets aan de belaging (proberen) te doen. Hij/zij wil daarvoor zelfs tot het uiterste gaan, het gevaar bestaat dan ook dat het slachtoffer zal proberen het recht in eigen handen te nemen. Wanneer het slachtoffer immers na talloze aangiften geen vooruitgang in de zaak ziet komen, wordt de verleiding om het recht in eigen handen te nemen immers groter. Wanneer het slachtoffer op een bepaald moment overgaat tot een of andere vorm van vergelding (dit komt vaak voor bij burenstalking), wordt het natuurlijk moeilijker uit te maken wie de belager en wie de belaagde is. Dit gedrag kan dan ook in het nadeel van het slachtoffer spelen.

profiel

We bekijken even in op volgende kenmerken:
    Geslacht van het slachtoffer
    Leeftijd van de slachtoffers
    Sociale achtergrond
    Relatie met de dader

Geslacht van het slachtoffer

Uit onze gegevens blijkt dar ongeveer 75% van de slachtoffers vrouwen zijn. Sommige onderzoekers beweren zelfs dat meer dan 90% van de slachtoffers vrouwen zouden zijn.

Eén zaak kunnen we zeker stellen: een vrouw heeft meer kans belaagd (gestalkt) te worden dan een man. Dat mannen echter minder vaak in officiële statistieken voorkomen is ook te verklaren, immers mannen die gestalkt worden zullen minder snel hulp zoeken of naar de politie gaan.

Het totaal aantal slachtoffers is waarschijnlijk veel groter dan de officiële cijfers laten vermoeden. Immers belaging is een delict met een zeer lage aangiftebereidheid.

Bij de oproepen naar onze helplijn merken we dan ook dat heel veel slachtoffers ons pas vrij laat in het proces contacteren, vaak zijn ze op dat ogenblik reeds doodsbenauwd voor hun stalker. Wij vermoeden dat 1 op elke 20 personen ooit wel eens te maken heeft met een of andere vorm van belaging. Het is dus naar onze mening wel degelijk een ernstig maatschappelijk probleem, dat bij heel wat slachtoffers en hun omgeving een groot onveiligheidsgevoel veroorzaakt.



Leeftijd van de slachtoffers

Bij onze vereniging melden zich personen van alle leeftijden (16 jaar tot 90 jaar), de gemiddelde leeftijd ligt op 44 jaar. Belangrijk om weten is dat verschillende slachtoffers vaak gedurende meerdere jaren gestalkt worden.



Sociale achtergrond

Zoals we reeds in onze inleiding vermelden, is iedereen een potentieel slachtoffer van stalking.

Beroemdheden zijn vaak slachtoffers, maar dit komt dan meestal uitgebreid in de pers aan bod. Gewone mensen worden echter ook vaak belaagd, de dader kan ook vaak meer druk uitoefenen op het slachtoffer omdat de afstand tussen hem en het slachtoffer kleiner is. Vaak is deze belaging ook minder zichtbaar voor de omgeving, maar minder zichtbaar wil niet zeggen minder gevaarlijk.

Vaak is de dader een partner of ex-partner van het slachtoffer, hier is er meestal een gelijkwaardige sociaal-economische achtergrond.

Wanneer het over kennissen, buren of onbekenden gaat, kan het slachtoffer zowel een hogere sociale status hebben (vaak), maar ook een lagere sociale status. Ook de werknemer die een werkgever of ex-werkgever stalkt, kunnen we in deze categorie plaatsen.

En dan is er uiteraard de groep slachtoffers, waarnaar de dader enorm opkijkt, allerlei beroemdheden, politici, …



Relatie met de dader

Deze kunnen we in drie voorname groepen indelen:

    Het slachtoffer had/heeft relatie met dader
    De kennissen van het slachtoffer
    De onbekenden

Het slachtoffer had/heeft relatie met dader

U heeft het meeste kans gestalkt te worden door iemand waarmee u een intieme relatie heeft of had. M.a.w. partner, ex-partner, slippertje, …

Deze groep slachtoffers is duidelijk de grootste en ook de meest kwetsbare groep. Meestal zijn de slachtoffers vrouwen, die om diverse redenen (zoals: angst voor fysieke mishandeling, angst omdat ze financiëel niet kunnen overleven zonder hun partner, angst voor de kinderen) niet weg kunnen of durven gaan bij hun partner. Wanneer er kinderen zijn, wordt het vaak nog moeilijker voor het slachtoffer om zijn/haar partner te verlaten.

De kennissen van het slachtoffer

De tweede groep waaruit uw stalker kan komen, zijn uw kennissen. Het slachtoffer en de stalker kennen elkaar persoonlijk maar hebben geen intieme relatie met elkaar gehad. Deze groep kunnen we opnieuw onderverdelen in een aantal subcategorieën:

Collega's

Vaak vindt dit zijn oorzaak in het niet beantwoorden van avances van een collega of een collega die handelt uit wraak of jalousie (misgelopen promotie ten voordele van het slachtoffer)
In bepaalde gevallen gaan we hier spreken van MOBBING (pesterijen op het werk).
Ook zijn er hier verschillende drempels voor het slachtoffer om op de belaging te reageren. Belaging tussen gelijkwaardige collega's kunnen eventueel aangekaart worden bij de gezamenlijk chef, maar wat als de belaging van die chef komt, dan wordt het voor veel slachtoffers al heel wat moeilijker om ertegen te reageren. Nochtans vermoeden we dat 13% (of 1 op 8 werknemers) op een of andere wijze in zijn werkomgeving belaagd wordt.

Vrienden

Dader en slachtoffer kennen elkaar vrij goed. Wanneer de dader meer en meer wil van het slachtoffer, ontaardt deze vriendschap in een ware nachtmerrie voor het slachtoffer. De emotionele band die tussen slachtoffer en dader bestaat, maakt het moeilijk voor het slachtoffer aangifte te doen.

Buren

Met deze vorm van belaging worden de politiediensten zeer vaak geconfronteerd. Meestal is hier een conflict de basis van de problemen, waarbij dan een partij de andere begint te pesten en dit pesten ontaard tdan op zijn beurt in belaging. Vaak reageert het slachtoffer dat zich in deze situatie bevindt op een bepaald moment ook met daden, waardoor het voor de politie moeilijk wordt de belaagde van de belager te onderscheiden.

De derde groep zijn de onbekenden.

Hier maken we opnieuw een indeling in drie subgroepen:

Beroemdheden

Hier is de stalker vaak een gestoorde fan die in een wereld vol waanideeën of illusies leeft.
Het slachtoffer is hier enerzijds veiliger, omdat de dader vaak moeilijk in zijn buurt kan komen, maar anderzijds moeten we vermelden dat de dader meestal ontoerekeningsvatbaar is, waardoor er toch een reëel gevaar bestaat voor het slachtoffer als de dader er toch in zou slagen in zijn buurt te komen.

Volstrekt onbekenden

Het slachtoffer heeft zeker in de beginfase niet het flauwste vermoeden wie de dader kan zijn. Dit zorgt voor een groot angstgevoel bij het slachtoffer, hij/zij weet immers niet wie hem/haar dit aandoet en weet ook niet waaraan hij/zij zich nog moet verwachten.

De omgeving van het slachtoffer

Ook de mensen uit het sociale netwerk van het slachtoffer, kunnen op hun beurt slachtoffer van de dader worden. Immers de stalker zal er alles aan doen om in de buurt te kunnen komen van het slachtoffer. Zodoende zal de stalker vaak ook familie, vrienden, kennissen, collega's of de werkgever van het slachtoffer lastig vallen. Volgens onze gegevens heeft een slachtoffer een kans van 1 op 4 dat dit ook effectief gebeurt. Wij raden het slachtoffer dan ook meestal aan zijn omgeving van het feit dat hij/zij belaagd wordt te verwittigen.