Denkoefening van SASAM in verband met onderwijs

     
     


DOELSTELLING:

Sasam wil zich een duidelijk beeld vormen van de verschillende vormen van pesterijen en de gebruikte pest technieken die binnen het onderwijs gebruikt worden en de gevolgen ervan op alle onderwijsparticipanten.

Dit om een adequate aanpak uit te bouwen naar concrete oplossingen en preventie toe.

Hiertoe nodigden wij gepeste personeelsleden uit het onderwijs en/of personen die een nuttige bijdrage konden leveren uit om in onze werkgroep onderwijs te zetelen.

De werkgroep blijft actief om onze standpunten bij alle participanten te doen toepassen door gerichte acties.




Besluit van de Werkgroep Onderwijs.


Sasam ijvert voor een totale aanpak van het welzijnsprobleem op school.

Er moet oog zijn voor alle participanten namelijk

ouders, leerlingen, onderwijzend personeel, administratief personeel, personeel in bevorderings- en selectieambten, onderhoudspersoneel, personeel van het CLB en al de geledingen van vrijwilligers die zich inzetten voor de school zoals het oudercomité, de leden van het loc, de leden van de inrichtende macht en zo verder.
Deze opsomming is niet limitatief.

Er moet rekening gehouden worden met de geest van de wetten, meer dan met de letter van de wetten.

Bedoeld wordt de wet over het algemeen welzijn op het werk, de wet in verband met de belaging, de wet in verband met ongewenst seksueel gedrag op het werk, de antimobbingwet die eerlang zal verschijnen en zo verder.

Concrete voorstellen:
    Iedere school of scholengroep moet een preventieadviseur hebben, bijgestaan door een netwerk van vertrouwenspersonen die als antennes de signalen van de werkvloer opvangen en doorgeven naar de bevoegde personen.
    Iedere school of scholengroep moet een duidelijke manier van communicatie afspreken en toepassen waarbij de gedupeerden de maximale garantie krijgen van discretie en van ernstig genomen te worden met hun problemen. De te volgen stappen en maatregelen moeten in samenspraak met de gedupeerde genomen worden en zijn anonimiteit mag pas opgeheven worden indien hij daarin expliciet toestemt.
    Ieder slachtoffer moet het recht hebben een extern organisme van zijn keuze te kunnen aanspreken om een bemiddeling te komen doen. Deze bemiddeling moet een werkbare oplossing zoeken en zich niet bezig houden met de schuldvraag. Het schriftelijk verslag, dat door alle partijen aanvaard is en dat ook door alle partijen ondertekend wordt kan basis voor sanctionering zijn indien één van de partijen er zich niet aan houdt.
    Wisselwerking met specialisten:
    De dokter van het CLB en de arbeidsgeneesheer blijven in nauw contact met de huisartsen in verband met de mogelijke bronnen van onwelzijn die hem gerapporteerd werden. Zij zijn immers de eerste vertrouwenspersoon die dan onmiddellijk een oriënterend gesprek met zijn patiënt kan hebben en bepaalde ziektebeelden in een andere context kan plaatsen.
    De intimidatie en isolatie van de gedupeerden moeten actief aangepakt worden.
    Het algemeen beleid stelt dat pesterijen van welke vorm ook in deze school niet kunnen. Voor de omstanders is het dan duidelijk dat wie er niet tegen is in feite meespeelt en dus mede schuldig is in meer of mindere mate aan het leed van de gedupeerde.
    Iedereen moet er zich van bewust zijn dat belagers grote komedianten zijn en er dikwijls in slagen de toestand om te draaien, zodat zij van dader in slachtofferrol komen, voor de buitenwereld. Vandaar dat het van primordiaal belang is de pesterijen zeer vlug en totaal aan te pakken. Kleine brandjes zijn gemakkelijker en met minder schade te blussen dan uitslaande branden.
    Begeleiding van gedupeerden:
    Er moet voorzien worden in psychologische begeleiding van de gedupeerden om de trauma's te helpen verwerken.
    In verband met de schoolleiding:

    De almacht van de directies werkt in vele gevallen machtsmisbruik in de hand. Het beleid van de school zou dus bepaald moeten worden door een directieteam met ieder zijn specifieke bevoegdheid en verantwoordelijkheid.

    De directie van de school is dan diegene die dat team voorzit en de beslissingen uitvoert. Daarom zijn we voorstander van een mandaatfunctie van iemand die door zijn werkgroep wordt afgevaardigd naar het directiecomité. Dit directiecomité kiest zijn voorzitter en deze is voor de duur van het mandaat directeur van de instelling. Directeur en afgevaardigd beheerder zijn niet verenigbaar.

    Het management moet beter opgeleid worden in de taak van mensenbegeleiding. Hulp zoeken mag niet als een gebaar van onkunde worden aanzien.

    Om machtsmisbruik tegen te gaan moet er een extern onafhankelijk vangnet zijn van gespecialiseerde mensen die vrij kunnen en mogen optreden en die de bevoegdheid hebben om bemiddelingsgesprekken binnen de school te voeren. In dit verband verwijst SASAM naar het Nederlands model waar een bepaald percentage van de loonlast in een pot wordt gestort die dient voor de financiering en de uitbouw van een dergelijk centrum.

    In verband met het personeel:

    De leerkrachten moeten opgeleid worden in het beter communiceren en duidelijker vermelden van de problemen die ze opmerken. Ze mogen zich niet beperken tot het vaststellen van de gevolgen, "X doet niets, hij is lui en onbekwaam" maar gaan zoeken naar de oorzaken van dat niets doen, van die luiheid , van die onbekwaamheid en aan die oorzaken wat doen.

    De leerkrachten moeten ook opgeleid worden om de signalen te herkennen en ernstig te nemen.

    Hun rol is beperkt tot het detecteren van de problemen en het toedienen van een soort eerste hulp bij ongevallen. Het verder aanpakken van de problemen moet gebeuren door specialisten. Een belangrijke taak voor de leerkrachten is juist die doorverwijzing naar specialisten. Het oplossen van de problemen en het specialistenwerk is enkel voor de leerkrachten op hun werkgebied.

    De klassenraad mag geen roddelbarak worden.

    Duidelijke taakbeschrijvingen helpen moeilijkheden te vermijden. Communicatie is één van de grootste voorwaarden op slagen van een welzijnsactie op de scholen.

    In verband met ouders en leerlingen:

    De rol van de ouders moet ook goed bepaald zijn. De school kan en mag hun opvoedende taak en normerende taak niet uit handen nemen. Zij blijven de verantwoordelijkheid houden over de uiteindelijke opvoeding van hun kinderen.

    Daarom is het nodig dat ook binnen de gezinnen een bepaalde consequentie gehanteerd wordt om hun kinderen voor te bereiden op het latere leven waar hun vrijheid toch maar alleen kan bestaan door zich aan de regels te houden die de maatschappij oplegt.

    Samen met de school moet op de waarde van respect voor de ander gedrukt worden en op het leren uiten van hun mening op een verantwoorde wijze. Leren discuteren is een zeer belangrijke taak voor de scholen.

    De leerlingen moeten al geconfronteerd worden met vergadertechnieken en het "to the point" principe. Ook moet er een verslagencultuur gekweekt worden zodat de communicatie eenvoudiger wordt en misverstanden kunnen vermeden worden.